Οι κατατακτήριες εξετάσεις για το Τμήμα Ψυχολογίας της Φλώρινας του Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας αποτελούσαν ήδη μία απαιτητική διαδικασία για πτυχιούχους που επιθυμούν να αλλάξουν ακαδημαϊκή πορεία και να εισαχθούν στον χώρο της επιστήμης της Ψυχολογίας. Ωστόσο, η πρόσφατη αλλαγή των εξεταζόμενων μαθημάτων φαίνεται να μεταβάλλει ουσιαστικά όχι μόνο το επίπεδο δυσκολίας, αλλά και τη συνολική φιλοσοφία των εξετάσεων.
Η μετάβαση από πιο θεωρητικά και “παραδοσιακά” μαθήματα — όπως η Κοινωνική Ψυχολογία και οι Θεωρίες Προσωπικότητας — σε γνωστικά αντικείμενα όπως η Βιοψυχολογία, η Μεθοδολογία της Έρευνας και η Αναπτυξιακή Ψυχολογία, σηματοδοτεί μια σαφή στροφή προς μια περισσότερο επιστημονική, ερευνητική και βιολογικά προσανατολισμένη εκδοχή της επιστήμης της Ψυχολογίας. Σύμφωνα με την εμπειρία των Φροντιστηρίων Πρόσβαση για τις κατατακτήριες των προηγούμενων ετών, τα εξεταζόμενα μαθήματα στο Τμήμα Ψυχολογίας Φλώρινας περιλάμβαναν ελαφρώς πιο θεωρητικά πεδία, όπως λόγου χάρη Θεωρίες Προσωπικότητας, Κοινωνική Ψυχολογία, ενώ το μάθημα της Γνωστικής Ψυχολογίας και η Αναπτυξιακή Ψυχολογία, ήταν πιο κοντά στην τωρινή φιλοσοφία. Η νέα δομή, λοιπόν, αλλάζει σημαντικά τα δεδομένα για τους υποψηφίους που δίνουν για πρώτη φορά, αλλά και για εκείνους που έχουν ξανά δώσει κατατακτήριες εξετάσεις στο τμήμα της Ψυχολογίας Φλώρινας.
Η Βιοψυχολογία οπωσδήποτε ανεβάζει τον βαθμό δυσκολίας
Η εισαγωγή της Βιοψυχολογίας θεωρείται από πολλούς υποψηφίους μία από τις πιο απαιτητικές αλλαγές. Το συγκεκριμένο μάθημα προϋποθέτει εξοικείωση με έννοιες της νευροεπιστήμης, της βιολογίας του εγκεφάλου, της λειτουργίας του νευρικού συστήματος και των βιολογικών μηχανισμών της συμπεριφοράς. Στο σημείο αυτό οφείλουμε να υπογραμμίσουμε ότι για αρκετούς υποψηφίους που προέρχονται από θεωρητικές ή ανθρωπιστικές σχολές, η επαφή με τέτοιου τύπου ύλη είναι συχνά περιορισμένη. Αυτό δημιουργεί ένα πρόσθετο γνωστικό εμπόδιο, καθώς απαιτείται όχι μόνο κατάκτηση των νέων πληροφοριών, αλλά και ουσιαστική κατανόηση σύνθετων επιστημονικών εννοιών. Παράλληλα, η Βιοψυχολογία απαιτεί διαφορετικό τρόπο μελέτης. Οι υποψήφιοι καλούνται να συνδυάσουν θεωρητική γνώση με κατανόηση βιολογικών διαδικασιών, κάτι που διαφοροποιείται αισθητά από την πιο αφηγηματική μορφή μάθησης που χαρακτήριζε παλαιότερα αντικείμενα.
Η Μεθοδολογία ως η «βάση» της ακαδημαϊκής επάρκειας
Ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση για πολλούς θεωρείται η ένταξη της Μεθοδολογίας της Έρευνας. Το μάθημα αυτό δεν εξετάζει απλώς γνώσεις θεωρίας, αλλά την ικανότητα επιστημονικής σκέψης. Οι υποψήφιοι καλούνται να κατανοήσουν ερευνητικά σχέδια, μεταβλητές, στατιστικές έννοιες, τρόπους συλλογής δεδομένων και βασικές αρχές επιστημονικής αξιοπιστίας και εγκυρότητας. Πρόκειται για ένα αντικείμενο που απαιτεί αναλυτική σκέψη και συστηματική εξάσκηση και σε καμία περίπτωση απλή αποστήθιση θεωρητικών πληροφοριών. Η δυσκολία της Μεθοδολογίας, λοιπόν, έγκειται στο γεγονός ότι η επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από την απομνημόνευση, αλλά και από την ικανότητα επίλυσης ασκήσεων και κατανόησης ερευνητικών διαδικασιών, και ακριβώς εδώ εστιάζει το άρτια δομημένο πρόγραμμα προετοιμασίας των Φροντιστηρίων Πρόσβαση: «επίλυση πρακτικών ασκήσεων μεθοδολογίας, για εφαρμογή της θεωρίας και ακόμη καλύτερη κατανόηση θεωρητικών εννοιών, μέσα από την προσωπική εμπλοκή των υποψηφίων» .
Γιατί τώρα αυτές οι αλλαγές;
Οι συγκεκριμένες αλλαγές δείχνουν πως το Τμήμα Ψυχολογίας Φλώρινας επιδιώκει πλέον να δημιουργήσει φοιτητές με περισσότερο ακαδημαϊκό και ερευνητικό υπόβαθρο, κάτι που εναρμονίζεται με τις σύγχρονες διεθνείς τάσεις στην Ψυχολογία.
Η Αναπτυξιακή Ψυχολογία γιατί θεωρείται βασικό μάθημα για κατατακτήριες εξετάσεις;
Θα πρέπει να έχουμε υπόψη ότι η Αναπτυξιακή Ψυχολογία, παρότι θεωρείται πιο οικεία στους περισσότερους υποψηφίους, παραμένει ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο γνωστικό αντικείμενο που απαιτεί όγκο και εις βάθος κατανόηση. Η δυσκολία της έγκειται κυρίως στον μεγάλο όγκο θεωριών, σταδίων ανάπτυξης και ερευνητικών προσεγγίσεων που πρέπει να συνδυαστούν. Η μελέτη δεν περιορίζεται πλέον στην απλή αποστήθιση θεωρητικών μοντέλων. Οι υποψήφιοι χρειάζεται να κατανοήσουν τη σύνδεση βιολογικών, κοινωνικών και γνωστικών παραγόντων στην ανθρώπινη ανάπτυξη, καθώς και να συγκρίνουν θεωρητικές σχολές και ερευνητικά δεδομένα. Όλα αυτά μαζί, αποτελούν τη βάση της γνώσης που οφείλει να έχει ο/η ψυχολόγος, προκειμένου να ασκεί το επάγγελμα με επάρκεια και γι’ αυτό η Αναπτυξιακή Ψυχολογία θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά γνωστικά αντικείμενα της επιστήμης της ψυχολογίας.
Μια συνολική αλλαγή της φιλοσοφίας των κατατακτηρίων εξετάσεων
Η νέα μορφή των κατατακτηρίων δείχνει ότι το Τμήμα Ψυχολογίας Φλώρινας επιχειρεί να ενισχύσει τον επιστημονικό χαρακτήρα των σπουδών του. Η Ψυχολογία αντιμετωπίζεται πλέον λιγότερο ως αμιγώς θεωρητική ανθρωπιστική επιστήμη και περισσότερο ως διεπιστημονικός κλάδος που συνδέεται με τη βιολογία, τις νευροεπιστήμες και την ερευνητική μεθοδολογία. Η τάση αυτή αντανακλά και μια ευρύτερη διεθνή πραγματικότητα, όπου οι σύγχρονες σπουδές Ψυχολογίας δίνουν ολοένα μεγαλύτερη έμφαση στις γνωστικές νευροεπιστήμες, τη στατιστική ανάλυση και τα ερευνητικά πρωτόκολλα. Ακόμη και σε συζητήσεις υποψηφίων στο διαδίκτυο, παρατηρείται συχνά η αναφορά στη “στροφή” της Ψυχολογίας προς πιο θετικές και εργαστηριακές κατευθύνσεις, ιδιαίτερα σε πεδία όπως η νευροψυχολογία και η βιοψυχολογία. Οι νέες απαιτήσεις σημαίνουν ότι η προετοιμασία για τις κατατακτήριες δεν μπορεί πλέον να βασίζεται μόνο σε γρήγορη θεωρητική μελέτη λίγων μηνών. Απαιτείται:
Ø συστηματικό και μακροχρόνιο διάβασμα αρκετών μηνών,
Ø κατανόηση σε βάθος της επιστημονικής ορολογίας,
Ø εξοικείωση με ερευνητικές έννοιες,
Ø ανάπτυξη κριτικής σκέψης,
Ø και ικανότητα σύνθεσης γνώσεων από διαφορετικά πεδία.
Ιδιαίτερα για αποφοίτους θεωρητικών σχολών, η μετάβαση σε γνωστικά αντικείμενα με βιολογικό και ερευνητικό χαρακτήρα αποτελεί σημαντική πρόκληση, αλλά ταυτόχρονα και μία ευκαιρία ουσιαστικότερης επαφής με τη σύγχρονη επιστημονική Ψυχολογία. Τελικά, οι αλλαγές αυτές ενδέχεται να κάνουν τις κατατακτήριες πιο δύσκολες, όμως παράλληλα αναβαθμίζουν και το επίπεδο των απαιτήσεων, προετοιμάζοντας καλύτερα τους μελλοντικούς φοιτητές για τις σύγχρονες εξελίξεις του κλάδου.
Νίκος Κουραβάνας- Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc., ΜΑ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου