Νέα προκήρυξη 2019-2020

Βγήκε η καινούργια προκήρυξη (2019-2020) με την ύλη των τριών μαθημάτων και την ημερομηνία των εξετάσεων (7/12/2019).

Τα εξεταζόμενα μαθήματα:
1. Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία
2. Μεθοδολογία Έρευνας
3. Εισαγωγή στην Κλινική Ψυχολογία

Τα βιβλία σε κάθε μάθημα είναι αρκετά και γίνεται επιλογή βιβλίων και κεφαλαίων. Για να υπάρξει επιτυχία χρειάζεται ένας συνδυασμός συγγραμμάτων ή κεφαλαίων από συγγράμματα, που καλύπτουν τις προτεινόμενες θεματικές. Δεν μπορούμε να απομονώσουμε και να επιλέξουμε ένα- δύο βιβλία σε κάθε μάθημα. 

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ»
Θεματικές Ενότητες
1. Ιστορική και επιστημολογική προσέγγιση της Κοινωνικής Ψυχολογίας
2. Κλασσικές θεωρίες της Κοινωνικής Ψυχολογίας: της ισορροπίας, της κοινωνικής σύγκρισης, της
γνωστικής ασυμφωνίας, της ψυχολογικής αναδραστικότητας, της κοινωνικής απόδοσης
3. Κοινωνική νόηση, κοινωνική σκέψη, κοινωνικές αναπαραστάσεις, κοινωνική μνήμη, ιδεολογία
4. Εαυτός και ταυτότητα
5. Στάσεις, πειθώ, αλλαγή στάσεων
6. Κοινωνική επιρροή
7. Κοινωνικά στερεότυπα, προκατάληψη, διακρίσεις, διομαδική συμπεριφορά και διομαδικές σχέσεις
8. Διαπροσωπική έλξη και διαπροσωπικές σχέσεις
9. Εφαρμογές της Κοινωνικής Ψυχολογίας στο χώρο του πολιτισμού, της μετανάστευσης, της
εκπαίδευσης, της υγείας, της οικονομίας, των οργανισμών και της πολιτικής.

Ενδεικτική βιβλιογραφία
1. Baron R., Branscomde N., Byrne D. (2012). Κοινωνική Ψυχολογία. Αθήνα: Παρίκος
2. Hewstone, M. & Stroebe, W. (2007). Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία. Αθήνα: Εκδόσεις
Παπαζήση
3. Hogg, M.A. & Vaughan, G.M. (2010). Κοινωνική Ψυχολογία. Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg
4. Lippa, R. (2003). Κοινωνική Ψυχολογία. Αθήνα: Παρίκος
5. Martin, R., & Hewstone, M. (2001). Μειονοτική επιρροή και καινοτομία. Αθήνα: Πεδίο
6. Mαντόγλου, Ά. (2010). Κοινωνική μνήμη, κοινωνική λήθη, έκδηλες και λανθάνουσες μορφές
κοινωνικής σκέψης. Αθήνα: Πεδίο
7. Γαρδικιώτης, Α. (2008). Κοινωνική επιρροή, επισκόπηση και αξιολόγηση της έρευνας και των
θεωριών. Αθήνα: Gutenberg
8. Κοκκινάκη, Φ. (2005). Κοινωνική Ψυχολογία: εισαγωγή στη μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς.
Αθήνα: Εκδόσεις Τυπωθήτω
9. Κορδούτης, Π. & Παυλόπουλος, Β. (2011). Πεδία έρευνας στην Κοινωνική Ψυχολογία, πολιτισμός,
μετανάστευση, οργανισμοί, υγεία-πρόληψη, στενές διαπροσωπικές σχέσεις. Αθήνα: Διάδραση
10. Παπαστάμου, Στ (2008). Εισαγωγή στην Κοινωνική ψυχολογία. Τόμος Β’: Η Παράδοση. Αθήνα:
Εκδόσεις Πεδίο
11. Παπαστάμου, Στ. (2008). Εισαγωγή στην Κοινωνική ψυχολογία. Τόμος Α’: Επιστημολογικοί
προβληματισμοί και μεθοδολογικές κατευθύνσεις. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο
12. Παπαστάμου, Στ., Προδρομίτη, Γ., & Παυλόπουλου (2010). Κοινωνική σκέψη, νόηση και
συμπεριφορά: 29 Έλληνες κοινωνικοί ψυχολόγοι ανακρίνουν την επιστήμη τους. Αθήνα: Πεδίο
13. Χρυσοχόου, Ξ. (2011). Πολυπολιτισμική πραγματικότητα: οι κοινωνιοψυχολογικοί προσδιορισμοί
της πολιτισμικής πολλαπλότητας. Αθήνα: Πεδίο
14. Μαντόγλου, Α., Μελέτη, Κ., 2013 Επιστημονικός Λόγος περί κοινωνικών αναπαραστάσεων και
ιδεολογιών. Αθήνα: Παπαζήση.


«ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ»
Θεματικές Ενότητες
1. Δημιουργία ερευνητικών υποθέσεων και ερωτημάτων
2. Σύσταση Ερευνητικής ομάδας
3. Κατηγορίες μεταβλητών, λειτουργικός ορισμός, ζητήματα μέτρησης, ερευνητικά πλαίσια.
4. Διαφορετικά είδη αξιοπιστίας και εγκυρότητας
5. Η παρατήρηση: η συμμετοχική παρατήρηση, η άμεση παρατήρηση, η συνέντευξη, το
ερωτηματολόγιο.
6. Ο πειραματισμός: πειραματική μέθοδος, πειραματικοί σχεδιασμοί (μεταξύ ομάδων, εντός ομάδας),
οιονεί πειράματα, παραγοντικοί σχεδιασμοί, χρονολογική σειρά, επαναλαμβανόμενες μετρήσεις.
7. Ζητήματα δειγματοληψίας
8. Φιλοσοφικές βάσεις της ερευνητικής διαδικασίας (ιδεαλισμός, ρεαλισμός, κτλ).
9. Φιλοσοφικά μοντέλα και μέθοδοι έρευνας (εμπειρισμός, δομισμός κτλ).
10. Ποιοτικοί ερευνητικοί σχεδιασμοί (συνέντευξη, ποιοτικά μοντέλα ανάλυσης κτλ)
11. Σύσταση ομάδων ελέγχου.
12. Ανάλυση περίπτωσης.
13. Ζητήματα δεοντολογίας.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία
1. Grawitz, M.(2006). Μέθοδοι των κοινωνικών επιστημών, Τόμος Α & Β (Επιμ. Γ. Κατερέλος). Αθήνα:
Εκδόσεις Οδυσσέας.
2. Robson C. (2007), H έρευνα του πραγματικού κόσμου, Αθήνα: εκδ. Gutenberg (Μιχαλοπούλου Κ.
επιμ.)
3. Babbie E. (2011), Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα, Αθήνα: εκδ. Κριτική (Ζαφειρόπουλος Κ. επιμ.)
4. Σταλίκας, Α., Ρούσση, Π., &Τριλίβα, Σ. (2012). Τα Ψυχομετρικά εργαλεία στην Ελλάδα. Αθήνα:
Πεδίο.
5. Christensen, L.B. (2007). H πειραματική μέθοδος στην επιστημονική έρευνα. (Επιμ. Μ. Ντάβου).
Αθήνα: Παπαζήση.
6. Σταλίκας, Α. (2011). Μέθοδοι Έρευνας στην Κλινική Ψυχολογία. Αθήνα: Τόπος
7. Hock, R. (2009). 40 μελέτες που άλλαξαν την ψυχολογία.Αθήνα: Τόπος


«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ»
Θεματικές ενότητες
1. Θεωρητικά μοντέλα στην Κλινική Ψυχολογία
2. Αξιολόγηση των νοητικών ικανοτήτων, της συμπεριφοράς και της προσωπικότητας στην κλινική
ψυχολογία
3. Η συνέντευξη στην κλινική ψυχολογία
4. Ψυχομετρική αξιοπιστία και εγκυρότητα
5. Θεωρίες προσωπικότητας και κλινική πρακτική: Ψυχαναλυτική προσέγγιση, Συμπεριφοριστική
προσέγγιση, Γνωσιακή προσέγγιση, Προσωποκεντρική προσέγγιση
6. Προκαλούμενη συμπεριφορά στην κλινική πρακτική
7. Συντελεστική συμπεριφορά στην κλινική πρακτική
8. Ο κλινικός ψυχολόγος στα πλαίσια του γενικού νοσοκομείου, του ψυχιατρικού νοσοκομείου, των
κέντρων απεξάρτησης από ουσίες, των κοινοτικών κέντρων ψυχικής υγείας, των καταστημάτων
κράτησης.
9. Ψυχοπαθολογία

Ενδεικτική βιβλιογραφία
1. L. Heiden & M. Hersen (2011) Εισαγωγή στην κλινική ψυχολογία. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο.
2. P. Bennett (2010) Κλινική ψυχολογία και ψυχοπαθολογία. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο.
3. Γ. Ποταμιάνος & Φ. Αναγνωστόπουλος (Επιμ.) (2012) Προσωπικότητα: Θεωρίες, κλινική πρακτική &
έρευνα (2η βελτ. έκδοση). Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση.
4. Ρ. Mέλλον (2013) Ψυχολογία της συμπεριφοράς (3η έκδοση). Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο.
5. Ρ. Μέλλον (2010) Κλινική ψυχομετρία. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο.
6. Γ. Ποταμιάνος & Φ.Αναγνωστόπουλος (Επιμ.) (2011) Κλινική ψυχολογία στην πράξη: Όψεις της Ελληνικής πραγματικότητας. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση.


https://psychology.panteion.gr/index.php/about-us/undergraduate-psychology/examinations/graduate-admission-examinations

Συχνές Ερωτήσεις

1. Πανελλήνιες ή κατατακτήριες;

Αρκετοί βλέποντας τον όγκο της ύλης, τον μικρό αριθμό των εισαχθέντων και τις εξετάσεις αναρωτιούνται: μήπως τελικά είναι πιο εύκολο να δώσω πανελλήνιες;

Διαβάζοντας για τις κατατακτήριες, ο χρόνος που θα αφιερώσετε στο διάβασμα δεν πάει χαμένος, καθώς καλύπτει ένα μέρος της ύλης των προπτυχιακών μαθημάτων. Και εφόσον έχετε επιλέξει αυτή την επιστήμη, σημαίνει πως σας ενδιαφέρει. Οπότε τι είναι πιο ενδιαφέρον; Να επαναλάβει ορισμένα από τα μαθήματα του Λυκείου που υπάρχουν στις πανελλήνιες ή να γνωρίσει μαθήματα που συνδέονται άμεσα με τη σχολή και την ειδικότητα που επιθυμεί να παρακολουθήσει; Και ο τρόπος διαβάσματος για τις κατατακτήριες διαφέρει σε σύγκριση με τις πανελλήνιες, όπου θα πρέπει να επιστρέψει κάποιος στη νοοτροπία του σχολείου, που ταιριάζει περισσότερο σε μικρές ηλικίες.

2. ΠΑΝΤΕΙΟ ή ΕΚΠΑ;

Ένα δίλημμα που ταλαιπωρεί αρκετούς μελλοντικούς υποψήφιους σχετικά με την επιλογή του κατάλληλου τμήματος ψυχολογίας.

Μία από τις βασικές διαφορές ανάμεσα στα δύο είναι ο τρόπος εξέτασης: στο Πάντειο χρειάζεται απομνημόνευση όρων, αλλά όχι πιστή αποστήθιση της ύλης έτσι ώστε να είστε στους επιτυχόντες και τις περισσότερες χρονιές αρκεί να πιάσετε τη βάση και στα τρία μαθήματα για να περάσετε. Στο ΕΚΠΑ απαιτείται όσο το δυνατόν πιο πιστή αναπαραγωγή του βιβλίου, καθώς οι επιτυχόντες παλεύουν για τις πρώτες θέσεις, με βαθμολογίες τουλάχιστον 18-19 στα δύο μαθήματα και 15-16 στο τρίτο μάθημα. Αυτό σημαίνει πως άτομα που έγραψαν γύρω στο 15-16 και στα τρία μαθήματα έμειναν εκτός.

Στο Πάντειο με τον νόμο που ψηφίστηκε το 2017 και ισχύει σε όλα τα πανεπιστήμια (σε περίπτωση που δεν συμπληρωθούν οι θέσεις από υποψηφίους που βρίσκονται πάνω από το 10 και στα τρία μαθήματα, αρκεί να έχουν σύνολο τουλάχιστον 30, δηλαδή κάποιος που έγραψε 14, 13 και 6 μπορεί να είναι στους επιτυχόντες). Έτσι, καλύπτονται οι θέσεις και από υποψηφίους που δεν έχουν πιάσει τη βάση σε ένα από τα μαθήματα.

Υπάρχει διαφορά ως προς τον αριθμό των συγγραμμάτων, καθώς στο Πάντειο έχετε 4-5 βιβλία κοινωνική και 4-5 βιβλία κλινική ψυχολογία και ένα βιβλίο στη μεθοδολογία, ενώ στο ΕΚΠΑ έχετε δύο βιβλία σε κάθε μάθημα.

Ωστόσο, είναι τελείως διαφορετικός ο τρόπος και η λογική της μελέτης. Στο Πάντειο σας ενδιαφέρει το νόημα και η κατανόηση αναπαράγοντάς το με δικά σας λόγια, ενώ στο ΕΚΠΑ δίνετε περισσότερη έμφαση σε λεπτομέρειες, ορισμούς και καλύτερη αναπαραγωγή του κειμένου που έχετε διαβάσει.

Επίσης, το Πάντειο την τελευταία δεκαετία δεν έχει αλλάξει την ύλη, ενώ το ΕΚΠΑ συχνά αλλάζει κάποιο από τα τρία μαθήματα. Μέχρι τον Απρίλιο που βγαίνει η προκήρυξη δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ποια μαθήματα θα εξεταστούν.

3. Φροντιστήριο ή διαβάζω μόνος/η μου;

Επειδή η ύλη είναι μεγάλη είναι σημαντικό να υπάρξει μια καθοδήγηση τόσο ως προς την οργάνωση της ύλης όσο και ως προς τη σύνδεση των κύριων εννοιών. Οπότε αν σας ενδιαφέρει πραγματικά η επιτυχία στις εξετάσεις και δε θέλετε να χάσετε χρόνο θα ήταν αρκετά βοηθητικό να απευθυνθείτε σε φροντιστήριο ή καθηγητή που έχει εξειδίκευση πάνω στην ψυχολογία και στα συγκεκριμένα μαθήματα του Παντείου. Είναι σημαντικό να σιγουρευτείτε ότι ο καθηγητής έχει γνώση του Παντείου και πείρα στις συγκεκριμένες εξετάσεις. Βασικό κριτήριο, λοιπόν, είναι ο καθηγητής να έχει σπουδάσει πάνω στο συγκεκριμένο αντικείμενο της ψυχολογίας.

4. Πόσες ώρες μελέτης απαιτούνται;

Ο κάθε άνθρωπος έχει τους δικούς του ρυθμούς για την ανάγνωση και την κατανόηση, αλλά και την αφομοίωση της ύλης. Το σημαντικό είναι να υπάρχει συστηματικό διάβασμα από τον Μάρτιο μέχρι και τον Δεκέμβριο. Οι ώρες καθορίζονται με βάση το πρόγραμμα, τη συγκέντρωση, τη ροή του διαβάσματος και την κατανόηση όσων διαβάζετε. Για να μην επέλθει κόπωση και burn out θα ήταν καλύτερο να υπάρξει μια κλιμάκωση στη μελέτη, δηλαδή,   να δοθεί η μεγαλύτερη δυνατή προσπάθεια τους τελευταίους μήνες και ειδικότερα, ο πιο κρίσιμος μήνας είναι ο τελευταίος (Νοέμβριος), στον οποίο θα πρέπει να γίνει μια πολύ καλή επανάληψη. Ορισμένοι υποψήφιοι θεωρούν ότι θα διαβάσουν μόνο τον τελευταίο μήνα και θα καταφέρουν να περάσουν, που κι αυτό είναι εσφαλμένη άποψη.  

5. Μπορώ να περάσω διαβάζοντας μόνο από τις σημειώσεις;

Οι σημειώσεις που δίνονται στα μαθήματα για τις κατατακτήριες είναι αρκετά κατατοπιστικές, αλλά δεν αρκούν. Χρειάζεται μελέτη και των βιβλίων. Ουσιαστικά το διάβασμα ξεκινάει από τα βιβλία και οι σημειώσεις- σχεδιαγράμματα έχουν έναν καθοδηγητικό και διευκολυντικό ρόλο.  Πολλοί πιστεύουν ότι μόνο με τις σημειώσεις είναι καλυμμένοι και ότι συμπληρώνοντας με δικά τους λόγια θα μπορέσουν να αναπτύξουν τις απαντήσεις τους και να περάσουν. Κάτι που δεν ισχύει φυσικά.

6. Γιατί δίνουν περισσότερα άτομα για ΕΚΠΑ;

Με βάση τα θέματα των εξετάσεων θεωρούν ότι είναι πιο εφικτό να γράψουν καλά στο ΕΚΠΑ.

7. Τα πτυχία είναι ισοδύναμα και στα δύο πανεπιστήμια; Έχουν δηλαδή ίσα επαγγελματικά δικαιώματα;

Έχουν ακριβώς τα ίδια επαγγελματικά δικαιώματα. Και τα δύο χορηγούν άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και τελειώνοντας κάποιος είναι γενικός ψυχολόγος, χωρίς κάποια κατεύθυνση ή εξειδίκευση. Αυτό εξαρτάται από το μεταπτυχιακό, τις εκπαιδεύσεις και τα σεμινάρια που θα επιλέξει κάποιος μετά το τέλος των προπτυχιακών σπουδών του.

8. Πόσα βιβλία προτείνει το ΕΚΠΑ και πόσα το Πάντειο;

Το Έκπα προτείνει μόνο θεματικές και όχι βιβλία. Τα βιβλία προκύπτουν μόνο μέσα από τα συγγράμματα που διδάσκονται στο προπτυχιακό.

Το Πάντειο προτείνει αρκετά βιβλία, αλλά χρειάζεται προσοχή σε κάθε βιβλίο σχετικά με το τι είναι εντός της ύλης, γιατί υπάρχουν και κεφάλαια που είναι εκτός ή βιβλία που δε διδάσκονται στο προπτυχιακό και δεν έχει μπει ποτέ θέμα.

9. Έχω ακούσει ότι στο Πάντειο βάζουν θέματα κρίσεως και οι απαντήσεις είναι υποκειμενικές. Ισχύει αυτό;

Τα δύο τελευταία χρόνια στο μάθημα της κοινωνικής ψυχολογίας μπήκαν ερωτήσεις κρίσεως, στις οποίες όμως δεν ήταν υποκειμενικός ο τρόπος απάντησης, καθώς όποιος είχε διαβάσει και κατανοήσει την ύλη καταλάβαινε το κεφάλαιο στο οποίο έπρεπε να στηριχθεί και τις θεωρίες που έπρεπε να χρησιμοποιήσει. Ένα χαρακτηριστικό στο συγκεκριμένο μάθημα είναι ότι το θέμα συνήθως συνδέεται με κάποιο τρόπο με την επικαιρότητα.

10. Υπάρχει περίπτωση να αλλάξει κάποιο από τα μαθήματα εισαγωγής στις εξετάσεις στο Πάντειο;

Δεν έχει συμβεί κάτι τέτοιο. Η μόνη διαφοροποίηση είναι ότι μέχρι το 2013 στο μάθημα της μεθοδολογίας συμπεριλαμβάνονταν και η στατιστική, ενώ πλέον δεν υπάρχει. Επίσης, από το 2014-2015 άλλαξε ο τρόπος των απαντήσεων, καθώς πλέον βάζουν μόνο ερωτήσεις ανάπτυξης. Μέχρι το 2013 στην κλινική ψυχολογία και τη μεθοδολογία έβαζαν ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής.

11. Διαβάζω όλα τα συγγράμματα που προτείνει το Πάντειο;

Χρειάζεται μεγάλη προσοχή με τα συγγράμματα. Πολλοί υποψήφιοι που δεν θέλουν να πάνε φροντιστήριο διαβάζουν βιβλία που δεν είναι τόσο σημαντικά και χάνουν χρόνο και τελικά δεν καλύπτουν την ύλη.

12. Είναι δύσκολο να αποφοιτήσεις από το Πάντειο σε περίπτωση που περάσεις;

Διαβάζοντας κάποιος για τις κατατακτήριες έχει καλύψει ένα μέρος της ύλης των προπτυχιακών μαθημάτων και έχει κατανοήσει κάποιους βασικούς επιστημονικούς τομείς. Επομένως, οι επιτυχόντες από τις κατατακτήριες περνούν με περισσότερη ευκολία τα μαθήματα σε σύγκριση με τους συμφοιτητές τους που βρίσκονται στο πρώτο πτυχίο.

13. Τι χρειάζεται για να πετύχει κάποιος/α στις εξετάσεις;

Συστηματική μελέτη.

Επιμονή και συγκέντρωση.

Κατανόηση και κάλυψη της ύλης.

Εμπιστοσύνη στις δυνάμεις και τις ικανότητές του/της.

Πίστη στο όνειρό του/της.

Καλή διατύπωση και συνοχή στον γραπτό λόγο.

14. Μια υπενθύμιση: Είναι σημαντικό από την αρχή να γίνει η σωστή επιλογή πανεπιστήμιου. Ακολουθούμε τη μάζα και αφού πάνε όλοι ΕΚΠΑ, πάμε κι εμείς; Πολλοί αναρωτιούνται: αφού πάνε όλοι στο ΕΚΠΑ, εγώ γιατί να πάω στο Πάντειο; Οι θέσεις είναι περιορισμένες και στα δύο τμήματα, οπότε η αύξηση του αριθμού των υποψηφίων στο ΕΚΠΑ, απλά αυξάνει τον ανταγωνισμό και δυσκολεύει την κατάκτηση μιας θέσης σ’ αυτό.

Μια λάθος επιλογή πανεπιστήμιου και η επιμονή μας σ’ αυτή τη λάθος επιλογή, αφού ήδη έχουμε διαβάσει για αυτές τις εξετάσεις μπορεί να μας οδηγήσει σε δύο- τρεις αποτυχίες και εν τέλει στο να παρατήσουμε το όνειρό μας… λόγω ψυχικής- σωματικής κόπωσης, αλλά και απογοήτευσης.

Θέματα 2018: Απαντήσεις

Κοινωνική Ψυχολογία

Με βάση τις κοινωνιοψυχολογικές θεωρίες να εξηγήσετε τις αρνητικές αντιδράσεις μερίδας πολιτών και μεγάλου μέρους του πολιτικού κόσμου στη Συμφωνία των Πρεσπών.

Το θέμα αφορά τη θεματική: Διομαδικές σχέσεις (15^ο και 17^ο κεφάλαιο, Β’ τόμος).

Διομαδικό επίπεδο ανάλυσης (Doise)

Θεωρίες:

Θεωρία κοινωνικής σύγκρισης (Festinger)

Θεωρία κοινωνικής ταυτότητας (Tajfel & Turner)

Γενετικό μοντέλο (Moscovici)

Θεωρία ρεαλιστικής σύγκρουσης (Sherif)

Θεωρία σχετικής αποστέρησης (Crosby/ Runciman)

Κλινική Ψυχολογία

Θέμα Α

Περιγράψτε συνοπτικά δύο ερωτηματολόγια προσωπικότητας και ψυχοπαθολογίας για μη φυσιολογικές προσωπικότητες.

MMPI και SCL-90 (με βάση το βιβλίο του Μέλλον- Ψυχομετρία, σελ. 370 & 451)

Ή

Ερωτηματολόγιο Προσωπικότητας του Eysenck (Σταλίκας, Ψυχομετρικά εργαλεία στην Ελλάδα, σελ. 267)

Ερωτηματολόγιο: Five Factor Personal Inventory (Σταλίκας, Ψυχομετρικά εργαλεία στην Ελλάδα, σελ. 314).

Θέμα Β

α. Περιγράψτε σε ένα κείμενο 100 λέξεων τις συνέπειες όταν η θετική αναγνώριση του εαυτού από σημαντικούς άλλους συνοδεύεται από πολλαπλούς όρους αξίας.  

Από βιβλίο Προσωπικότητα, 6^ο κεφάλαιο, Προσωποκεντρική Προσέγγιση, σελ. 319-321.

β. Να δώσετε τον ορισμό της διαμόρφωσης.

Από βιβλίο Προσωπικότητα, 6^ο κεφάλαιο, Προσωποκεντρική Προσέγγιση, σελ. 339 (ο εαυτός είναι ένα ψηφιδωτό από συμβολοποιημένες και όχι εντελώς συμβολοποιημένες ενότητες. Κάθε μέρος, κάθε ψηφίδα του εαυτού αποκαλείται διαμόρφωση).

γ. Mearns & Thorne: γιατί πρέπει να αναγνωρίζονται όλες οι διαμορφώσεις στη θεραπευτική διαδικασία.

Από βιβλίο Προσωπικότητα, 6^ο κεφάλαιο, Προσωποκεντρική Προσέγγιση, σελ. 343-345.

Μέθοδοι έρευνας

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της τριγωνοποίησης.

Τριγωνοποίηση: μετακίνηση από το δίπολο ποσοτικών- ποιοτικών μεθόδων σε ένα πιο ευρύ και σύνθετο σχήμα, το τρίγωνο. Μπορεί να γίνει μεταξύ ποιοτικών και ποσοτικών μεθόδων, είτε μεταξύ μόνο ποσοτικών είτε μεταξύ μόνο ποιοτικών.

Τέσσερα είδη τριγωνοποίησης: ως προς τα δεδομένα, ως προς τον ερευνητή, ως προς τη θεωρία, ως προς τη μεθοδολογία.

Πλεονεκτήματα: ιδανική μέθοδος, καλύτερα και πιο έγκυρα αποτελέσματα, έλεγχος των μειονεκτημάτων και ανάδειξη των πλεονεκτημάτων των μεθόδων που συνδυάζει.

Μειονεκτήματα: Δυσκολίες στην εφαρμογή, μεγάλα χρηματικά ποσά, μεγάλη χρονική διάρκεια. Δυσεφάρμοστη λόγω πόρων και χρόνου. Κριτική από τον μεθοδολογικό μονισμό (ο τελευταίος υποστηρίζει ότι δεν μπορούν να εφαρμοστούν ταυτόχρονα επαγωγικές και παραγωγικές μέθοδοι). 

Βιβλίο Σταλίκα, Μέθοδοι έρευνας στην κλινική ψυχολογία, σελ. 172-173.

Ένας "Πρόλογος"

Άνθρωπος εκ του «άνω» και «θρόσκω», δηλαδή το ον που κινείται και βλέπει προς τα εμπρός, άρα είναι αυτός που θέτει στόχους.

Ο Ηράκλειτος έλεγε: «τα πάντα ρει», δηλαδή ότι τα πάντα αλλάζουν. Έτσι, κι εμείς ως ανθρώπινες οντότητες δε μένουμε ίδιοι, δε μένουμε στάσιμοι. Βαθιά μέσα μας υφίσταται μια εγγενής και κινητήριος δύναμη αυτοπραγμάτωσης, δηλαδή ένας ακαταμάχητος και αέναος πόθος που μας σπρώχνει στο να γίνουμε ό,τι μπορούμε να γίνουμε. Ίσως έχετε αναρωτηθεί πώς θα ήταν δυνατόν οι επιλογές και οι επιθυμίες που έχουμε φερ’ ειπείν στην ηλικία των 18 να είναι ίδιες με τις επιθυμίες που έχουμε στα 28, στα 38 ή στα 48 κ.ο.κ.; Το να θέλουμε να σπουδάσουμε ξανά ακόμη και σε ένα τελείως διαφορετικό επιστημονικό πεδίο ή αντικείμενο, δε σημαίνει ότι ακυρώνουμε την επιλογή του παρελθόντος, αλλά απλά ότι επιθυμούμε να αυξήσουμε τις γνώσεις μας σε κάτι καινούργιο. Οι γνώσεις, οι ικανότητες και οι δεξιότητες που έχουμε ήδη αποκομίσει δε θα χαθούν, αλλά θα αυξηθούν κι εμείς θα δυναμώσουμε, διότι μέσα σε ένα τόσο ανταγωνιστικό περιβάλλον, αναμφίβολα, η γνώση είναι δύναμη.

Η γνώση δε χαρίζεται, αλλά κερδίζεται μέσα από μικρές μάχες, στις οποίες πέρα από τον προσωπικό μόχθο είναι πολύ πιθανό να χρειαστούμε συμμάχους, καθώς και στρατηγική προκειμένου να φτάσουμε πιο γρήγορα και ασφαλέστερα στον στόχο μας. Το παρόν blog δημιουργήθηκε με σκοπό να σας προτείνει ένα τέτοιο στρατηγικό σύμμαχο, την κα Παπαδοπούλου Ελένη, η οποία τα τελευταία δέκα συναπτά έτη διδάσκει τα μαθήματα για τις κατατακτήριες του τμήματος Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου. Με την αμέριστη βοήθεια και συμπαράστασή της έχουν υπάρξει πολλοί επιτυχόντες, που οφείλουν την επίτευξη του στόχου τους στην καθοδήγησή της. Η πείρα της, καθώς και η καινοτόμος μέθοδος και το σύγχρονο σύστημά της με εκτενείς σημειώσεις και σχεδιαγράμματα που καλύπτουν εξ ολοκλήρου την ύλη, θα σας βοηθήσει να μη χαθείτε στον αχανή όγκο των βιβλίων που προτείνονται από το Πάντειο Πανεπιστήμιο και ταυτόχρονα, να οργανώσετε το διάβασμά σας με τέτοιο τρόπο ώστε να προλάβετε να καλύψετε το μεγαλύτερο δυνατό μέρος της ύλης στο μικρότερο δυνατό χρονικό διάστημα.

Η ψυχολογία αποτελεί την κατεξοχήν γνώση και εφόδιο που πέρα από την πολύ ενδιαφέρουσα επαγγελματική ενασχόληση βοηθά τα άτομα να δομήσουν μια πιο ισχυρή και ολοκληρωμένη προσωπικότητα. Συνήθως, οι υποψήφιοι για τις κατατακτήριες εξετάσεις έχουν την εσφαλμένη εντύπωση ότι μπορούν να τα καταφέρουν μόνοι τους και δυστυχώς για αυτούς συνειδητοποιούν αργά ότι μπερδεύτηκαν ή χάθηκαν σε ένα κυκεώνα αχανούς ύλης, την οποία δεν κατάφεραν να αφομοιώσουν κι έφτασαν στις εξετάσεις με σοβαρές ελλείψεις, παρά την τιτάνια από μέρους τους προσπάθεια.  

Εσείς που έχετε αντιληφθεί την αξία του να σπουδάσει κανείς ψυχολογία κι είστε συνειδητοποιημένοι ως προς την απόφασή σας, θα αφήσετε το όνειρο και τους στόχους σας στην τύχη χάνοντας πολύτιμο χρόνο και δυνάμεις;

Ενδεικτικό σχεδιάγραμμα έρευνας- Κοινωνική Ψυχολογία

Επιζήτηση εγγύτητας στη στενή διαπροσωπική σχέση- Κορδούτης (σ. 139, από Κοινωνική νόηση, σκέψη και συμπεριφορά)

Ä  Αγωγή υγείας: αυτοπροστασία της υγείας, HIV, σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, αμβλώσεις

Ä  Για πρόληψη απαιτείται χρήση προφυλακτικού μέσω εκστρατειών πρόληψης

Ä  Υπάρχει μεγάλο ποσοστό ασυνέπειας στη χρήση προφυλακτικού

Ä  Σημαντικό ρόλο παίζει η στενή διαπροσωπική επαφή

Ä  Στόχος έρευνας: Αν το ύφος σύναψης δεσμού συνδέεται με τη χρήση προφυλακτικού

Ä  Προηγούμενες έρευνες:

ÄΦύλο: οι γυναίκες πιο μειωμένη και ασυνεπή χρήση λόγω τρόπου πρόσληψης σχέσης και λόγω κοινωνικών κανόνων για συμπεριφορά με βάση το φύλο

ÄΗλικία: οι μεγαλύτεροι χρησιμοποιούν λιγότερο το προφυλακτικό λόγω περισσότερων μακροχρόνιων σχέσεων

ÄΝεαρότερη ηλικία έναρξης σεξουαλικής ζωής: μικρότερη χρήση λόγω περισσότερων ευκαιριών για σεξουαλικές σχέσεις και μειωμένη αίσθηση κινδύνου

ÄΧρήση προφυλακτικού στην πρώτη σεξουαλική επαφή της ζωής του ατόμου: δομεί τη σεξουαλική συμπεριφορά

Ä  Χρήση προφυλακτικού και ύφος σύναψης δεσμού:

Ä  Θεωρία Bowlby- δεσμός με το πρώτο πρόσωπο φροντίδας του βρέφους

Ä  Τρόποι και στρατηγικές που οι ενήλικοι συνάπτουν, διατηρούν και προσαρμόζονται στις ερωτικές σχέσεις, ανάλογα με το δεσμό που είχαν με το πρώτο πρόσωπο φροντίδας ως βρέφη

Ä  Ασφάλεια: χαμηλό άγχος, υψηλή επιζήτηση εγγύτητας

Ä  Φοβικότητα: υψηλό άγχος, χαμηλή επιζήτηση εγγύτητας

Ä  Υπερεμπλοκή: υψηλό άγχος, υψηλή επιζήτηση εγγύτητας

Ä  Απορριπτικότητα: χαμηλό άγχος, χαμηλή επιζήτηση εγγύτητας

Ä  Αγχώδες/ υπερεμπλεκόμενο άτομο- χαμηλότερη χρήση προφυλακτικού (φόβος απόρριψης, κλονισμός σχέσης)

Ä  Υψηλό άγχος: ριψοκίνδυνες σεξουαλικές συμπεριφορές. Η χρήση έρχεται σε σύγκρουση με ανάγκη για αυξημένη ψυχολογική εγγύτητα.

Ä  Υψηλή αποφυγή: μεγαλύτερη χρήση προφυλακτικού- συμβολική διατήρηση της ψυχολογικής απόστασης.

Ä  Ασφαλείς: μικρότερη χρήση προφυλακτικού- όχι κίνητρο αποστασιοποίησης- ανάγκη εγγύτητας

Ä  Έρευνα: φοιτητές, χρήση προφυλακτικού τους τελευταίους 12 μήνες

Ä  Ανεξάρτητες μεταβλητές: ύφος δεσμού, χρήση στην πρώτη επαφή

Ä  Εξαρτημένη μεταβλητή: χρήση προφυλακτικού τον τελευταίο χρόνο

Ä  Αποτελέσματα:

Ä  44% συνεπής χρήση

Ä  2,4% καμία χρήση

Ä  Αύξηση της χρήσης σε σύγκριση με τη βιβλιογραφία

Ä  54% ασυνεπής χρήση: διαχρονικά υψηλό ποσοστό

Ä  Ταύτιση προφύλαξης με αντισύλληψη

Ä  Χρήση στην πρώτη επαφή της ζωής: ισχυρός προβλεπτικός παράγοντας

Ä  Υπερεμπλεκόμενοι και ασφαλείς:- λιγότερη χρήση

Ä  Ο υπερεμπλεκόμενος λόγω άγχους και ανάγκης εγγύτητας

Ä  Ο ασφαλής γιατί θεωρεί ότι η χρήση είναι ασύμβατη με την εγγύτητα

Ä  Και στους δύο ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο παίζει η θετική πρόσληψη του άλλου

Ä  Συμπέρασμα: ανάγκη για πιο συστηματική εφαρμογή προγραμμάτων αγωγής υγείας στην Ελλάδα και κυρίως προγραμμάτων αγωγής σεξουαλικής υγείας 

Ενδεικτικές σημειώσεις Κοινωνικής Ψυχολογίας (Ι)

Συγκριτικός πίνακας για την κοινωνική σκέψη, που αντιστοιχεί στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Ψυχολογία και για την κοινωνική νόηση, που αντιστοιχεί στην Αμερικάνικη Κοινωνική Ψυχολογία

Κοινωνική Νόηση	Κοινωνική Σκέψη
ΗΠΑ- επιρροές από πρόσφυγες Ευρωπαίους Ψυχολόγους ( Lewin, Heider, Asch) και μαθητές τους (Festinger)	Ευρώπη- Moscovici
Θεωρία Ισορροπίας (Heider) Θεωρία γνωστικής ασυμφωνίας (Festinger) Τάση του ατόμου για γνωστική ισορροπία και συνεκτικότητα- το ον είναι συνεπές και εκλογικευτικό.	Θεωρία Κοινωνικών Αναπαραστάσεων Το κοινωνικό υποκείμενο έχει ενεργητικό ρόλο στα κοινωνιοψυχλογικά δρώμενα. Διάρθρωση ατομικού και συλλογικού. Η κοινωνική υπόσταση συμμετέχει στη διαμόρφωση της ατομικής και συλλογικής ταυτότητας.
Επιδράσεις από Γνωστική Κοινωνική Ψυχολογία
Συγκεχυμένη αντίληψη του κοινωνικού και συλλογικού, καθώς και σύγχυση για τη θέση του ατόμου	Διάκριση κοινωνικού- συλλογικού. Έμφαση στον κοινωνικό χαρακτήρα.
Συλλογική σκέψη και συμπεριφορά--- στρεβλώσεις και γνωστικά σφάλματα	Κοινωνική σκέψη: δεν είναι στρεβλή ή απόρροια γνωστικών εσφαλμένων ενδοατομικών διεργασιών. Είναι διαφορετική από την ατομική σκέψη.
Είχε προβληματικό χαρακτήρα	Συνδέεται με τις κοινωνικές αναπαραστάσεις: τρόπος ερμηνείας της πραγματικότητας

Ενδεικτική βιβλιογραφία

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

1. Baron R., Branscomde N., Byrne D. (2012). Κοινωνική Ψυχολογία. Αθήνα: Παρίκος

2. Hewstone, M. & Stroebe, W. (2007). Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση

3. Hogg, M.A. & Vaughan, G.M. (2010). Κοινωνική Ψυχολογία. Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg

4. Lippa, R. (2003). Κοινωνική Ψυχολογία. Αθήνα: Παρίκος

5. Martin, R., & Hewstone, M. (2001). Μειονοτική επιρροή και καινοτομία. Αθήνα: Πεδίο

6. Mαντόγλου, Ά. (2010). Κοινωνική μνήμη, κοινωνική λήθη, έκδηλες και λανθάνουσες μορφές κοινωνικής σκέψης. Αθήνα: Πεδίο

7. Γαρδικιώτης, Α. (2008). Κοινωνική επιρροή, επισκόπηση και αξιολόγηση της έρευνας και των θεωριών. Αθήνα: Gutenberg

8. Κοκκινάκη, Φ. (2005). Κοινωνική Ψυχολογία: εισαγωγή στη μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς. Αθήνα: Εκδόσεις Τυπωθήτω

9. Κορδούτης, Π. & Παυλόπουλος, Β. (2011). Πεδία έρευνας στην Κοινωνική Ψυχολογία, πολιτισμός, μετανάστευση, οργανισμοί, υγεία-πρόληψη, στενές διαπροσωπικές σχέσεις. Αθήνα: Διάδραση

10. Παπαστάμου, Στ (2008). Εισαγωγή στην Κοινωνική ψυχολογία. Τόμος Β’: Η Παράδοση. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο

11. Παπαστάμου, Στ. (2008). Εισαγωγή στην Κοινωνική ψυχολογία. Τόμος Α’: Επιστημολογικοί προβληματισμοί και μεθοδολογικές κατευθύνσεις. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο

12. Παπαστάμου, Στ., Προδρομίτη, Γ., & Παυλόπουλου (2010). Κοινωνική σκέψη, νόηση και συμπεριφορά: 29 Έλληνες κοινωνικοί ψυχολόγοι ανακρίνουν την επιστήμη τους. Αθήνα: Πεδίο

13. Χρυσοχόου, Ξ. (2011). Πολυπολιτισμική πραγματικότητα: οι κοινωνιοψυχολογικοί προσδιορισμοί της πολιτισμικής πολλαπλότητας. Αθήνα: Πεδίο

14. Μαντόγλου, Α., Μελέτη, Κ., 2013 Επιστημονικός Λόγος περί κοινωνικών αναπαραστάσεων και ιδεολογιών. Αθήνα: Παπαζήση

ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

1. L. Heiden & M. Hersen (2011) Εισαγωγή στην κλινική ψυχολογία. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο.

2. P. Bennett (2010) Κλινική ψυχολογία και ψυχοπαθολογία. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο.

3. Γ. Ποταμιάνος & Φ. Αναγνωστόπουλος (Επιμ.) (2012) Προσωπικότητα: Θεωρίες, κλινική πρακτική & έρευνα (2η βελτ. έκδοση). Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση.

4. Ρ. Mέλλον (2013) Ψυχολογία της συμπεριφοράς (3η έκδοση). Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο.

5. Ρ. Μέλλον (2010) Κλινική ψυχομετρία. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο.

6. Γ.Ποταμιάνος & Φ.Αναγνωστόπουλος (Επιμ.) (2011) Κλινική ψυχολογία στην πράξη: Όψεις της Ελληνικής πραγματικότητας. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση.

ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. Grawitz, M.(2006). Μέθοδοι των κοινωνικών επιστημών, Τόμος Α & Β (Επιμ. Γ. Κατερέλος). Αθήνα: Εκδόσεις Οδυσσέας.

2. Robson C. (2007), H έρευνα του πραγματικού κόσμου, Αθήνα: εκδ. Gutenberg (Μιχαλοπούλου Κ. επιμ.)

3. Babbie E. (2011), Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα, Αθήνα: εκδ. Κριτική (Ζαφειρόπουλος Κ. επιμ.)

4. Σταλίκας, Α., Ρούσση, Π., &Τριλίβα, Σ. (2012). Τα Ψυχομετρικά εργαλεία στην Ελλάδα. Αθήνα: Πεδίο.

5. Christensen, L.B. (2007). H πειραματική μέθοδος στην επιστημονική έρευνα. (Επιμ. Μ. Ντάβου). Αθήνα: Παπαζήση.

6. Σταλίκας, Α. (2011). Μέθοδοι Έρευνας στην Κλινική Ψυχολογία. Αθήνα: Τόπος

7. Hock, R. (2009). 40 μελέτες που άλλαξαν την ψυχολογία. Αθήνα: Τόπος.