Απαντήσεις θεμάτων 2025- ΠΑΝΤΕΙΟ- ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

 

 

 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ:

(Οι απαντήσεις είναι ενδεικτικές, με βάση την ύλη των τριών μαθημάτων και τα σχετικά συγγράμματα).

 

ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

1. Να περιγράψετε την αποσυνδεδεμένη- αποστασιοποιημένη θεωρία προσωπικότητας της Horney και το αντίστοιχο στυλ ζωής της θεωρίας του Adler.

2. Να περιγράψετε ορισμό, θεωρητικό πλαίσιο και παραδείγματα των παρακάτω εννοιών: εποικοδομητικός εναλλακτισμός, μετα-ανάγκες, λειτουργική αυτονομία κινήτρων, προληπτική- δεισιδαίμων συμπεριφορά.

 

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:

1. Απάντηση από το βιβλίο: Θεωρίες προσωπικότητας, των Schultz & Schultz, σελ. 203, 164

Αποσυνδεδεμένη- Αποστασιοποιημένη προσωπικότητα

·         Τάση να απομακρύνονται από τους άλλους, συναισθηματική απόσταση

·         Πρέπει να μην αγαπούν, να μη μισούν και να μη συνεργάζονται με τους άλλους, ούτε και να εμπλέκονται μαζί τους

·         Αγώνας για αυτάρκεια

·         Σχεδόν απεγνωσμένη επιθυμία για ιδιωτικότητα και απομόνωση

·         Ανάγκη να περνούν όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο μόνοι τους

·         Όχι μοίρασμα εμπειριών

·         Ανάγκη για ανεξαρτησία- ευαισθησία στην επιρροή, την πίεση και τον εξαναγκασμό- αποφυγή περιορισμών

·         Ανάγκη να αισθάνονται ανώτερα

·         Το μεγαλείο και η σπουδαιότητα πρέπει να αναγνωρίζονται αυτόματα

·         Αίσθημα ότι το άτομο είναι μοναδικό, διαφορετικό και ξεχωριστό

·         Καταπίεση ή άρνηση όλων των συναισθημάτων που τους διακατέχουν για τους άλλους

·         Οικειότητα και στενές σχέσεις – σύγκρουση

·         Έμφαση στην ορθή κρίση, λογική και ευφυΐα

Το αντίστοιχο στυλ ζωής του Άντλερ είναι:

·         Αποφευκτικός τύπος: δεν κάνει καμία προσπάθεια να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της ζωής, αποφεύγει δυσκολίες- αποφεύγει την αποτυχία.

 

2. Απάντηση από το βιβλίο: Θεωρίες προσωπικότητας, των Schultz & Schultz, σελ. 420, 363, 282, 460

εποικοδομητικός εναλλακτισμός:

Προσαρμογή στον κόσμο. Η ιδέα ότι είμαστε ελεύθεροι να αναθεωρήσουμε ή να αντικαταστήσουμε τα ερμηνευτικά μας κατασκευάσματα με εναλλακτικά, όταν αυτό απαιτείται. Στην πορεία της ζωής μας αναπτύσσουμε πολλά ερμηνευτικά κατασκευάσματα, ένα σχεδόν για κάθε τύπο ατόμου ή κατάστασης που συναντάμε.

Βρίσκεται στη θεωρία του Kelly, Η θεωρία των προσωπικών ερμηνευτικών κατασκευασμάτων.

Παραδείγματα: καθηγητής- φοιτητής, σελ. 420

μετα-ανάγκες:

Καταστάσεις ανάπτυξης ή ύπαρξης προς τις οποίες κινούνται εξελισσόμενα τα άτομα που φτάνουν στην αυτοπραγμάτωση. Οι μετα- ανάγκες είναι καταστάσεις ύπαρξης, όπως καλοσύνη, μοναδικότητα, τελειότητα και όχι συγκεκριμένα αντικείμενα- στόχοι.

Βρίσκεται στη θεωρία της ιεράρχησης των αναγκών του Maslow.

Παραδείγματα: αλήθεια, καλοσύνη, ομορφιά, ενότητα, μοναδικότητα, τελειότητα, δικαιοσύνη, σελ. 362.

λειτουργική αυτονομία κινήτρων:

Η ιδέα ότι τα κίνητρα στον φυσιολογικό, ώριμο ενήλικα είναι ανεξάρτητα από τις εμπειρίες της παιδικής του ηλικίας στις οποίες έχουν τις ρίζες τους. οι δυνάμεις που μας κινητοποίησαν νωρίτερα στη ζωή καθίστανται αυτόνομες ή ανεξάρτητες από τις αρχικές τους συνθήκες.

Βρίσκεται στη θεωρία χαρακτηριστικών του Allport

Παραδείγματα: παράδειγμα ενός δέντρου, απόφοιτοι πανεπιστημίου που ξεκινούν τη σταδιοδρομία τους, σελ. 282

προληπτική- δεισιδαίμων συμπεριφορά:

Επίμονη συμπεριφορά η οποία έχει συμπτωματική και όχι λειτουργική σχέση με την παρεχόμενη ενίσχυση.

Βρίσκεται στη θεωρία της συντελεστικής συμπεριφοράς του Skinner.

Παραδείγματα: συμπεριφορά περιστεριού πριν την τροφή, παίκτες μπέιζμπολ, σελ. 460

 

 

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Να αναφέρετε τα τέσσερα επίπεδα ανάλυσης κα να πείτε τουλάχιστον ένα παράδειγμα στο καθένα και γιατί είναι χρήσιμη η διάκριση επιπέδων.

 

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:

Από τον Α τόμο του Παπαστάμου, Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία, 4^ο κεφάλαιο.

Doise: ανάμεσα στους δύο πόλους υπάρχει ένα συνεχές:

4 επίπεδα: ενδοατομικό, διατομικό, διομαδικό και ιδεολογικό.

Ενδοατομικό:

Ø  Τρόπο με τον οποίο το άτομο οργανώνει, προσλαμβάνει και αξιολογεί το κοινωνικό περιβάλλον και τη συμπεριφορά του απέναντι στο περιβάλλον. Εστιάζουμε στο επίπεδο του ατόμου

Ø  Έρευνες για δημιουργία πρώτων εντυπώσεων (Asch, Kelly κ.α.)

Ø  Έρευνες και θεωρίες κοινωνικής νόησης (Heider, Festinger, Osgood & Tannenbaum)

Ø  Διαδικασία κατηγοριοποίησης: τρόπο που το υποκείμενο οργανώνει και διαχειρίζεται την εμπειρία που δέχεται από το κοινωνικό περιβάλλον

 

Διατομικό:

Ø  Διατομικές διαδικασίες όπως εξελίσσονται σε μια συγκεκριμένη περίπτωση. Τα άτομα είναι ανταλλάξιμα (δεν επηρεάζονται από κοινωνική θέση ή εσωτερικές/ ατομικές ιδιαιτερότητες)

Ø  Διαδικασίες απόδοσης (Kelly, Jones & Davis, Jones & Nisbett, Ross): ερμηνεία της δικής τους συμπεριφοράς και της συμπεριφοράς των άλλων

       Kelley-  ανάλυση διακύμανσης

       Jones & Davis - πρόθεση του δράστη

       Jones & Nisbett - θέση του ατόμου

       Ross- θεμελιώδες σφάλμα απόδοσης

       Beauvois- κανόνας εσωτερικότητας και ψυχολογιοποίηση 

 

Διομαδικό:

Ø  Σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ κοινωνικών ομάδων και κατηγοριών. Διαδικασίες και μηχανισμοί κατά τη σύναψη διομαδικών σχέσεων. Λαμβάνει υπόψη κοινωνικές θέσεις που κατέχουν τα άτομα (δεν είναι ανταλλάξιμα μεταξύ τους)

Ø  Έρευνες κοινωνικής απόδοσης (Taylor & Jaggi, Thibaut & Riecken, Deaux & Emswiller, Doise)

       Taylor & Jaggi- κοινωνικά επιθυμητές ή όχι συμπεριφορές και ενδομαδική- εξωομαδική ταυτότητα του υποκειμένου- όταν η συμπεριφορά είναι κοινής κατηγοριακής υπαγωγής με τα υποκείμενα- τάση για εσωτερικές αποδόσεις

        Thibaut & Riecken- η κοινωνική συμμόρφωση αποδίδεται σε ενδογενή αίτια όταν το υποκείμενο αυτό κατέχει υψηλή κοινωνική θέση

        Deaux & Emswiller, Doise-  αποτυχία και επιτυχία φοιτητών  και φοιτητριών ως προς τις γνωστικές δεξιότητες

 

 

Ιδεολογικό:

Ø  Για ερμηνεία κοινωνιοψυχολογικών φαινομένων λαμβάνει υπόψη κοινωνικούς κανόνες και αξίες που ισχύουν κάποια συγκεκριμένη στιγμή και σε συγκεκριμένες περιστάσεις

Ø  Πείραμα Milgram, Πείραμα Lerner, Deconchy- θρησκευτική ορθοδοξία

       Πείραμα Milgram - ηλεκτροσόκ- Επιστήμονας:  αυθεντία, αυτός που γνωρίζει

        Πείραμα Lerner - αθώο θύμα- αυτός που δεν πληρώθηκε:  "καλά να πάθει"

 

Ø  Beauvois- κανόνας εσωτερικότητας, Παπαστάμου- ψυχολογιοποίηση- αναζήτηση εσωτερικών αιτίων για την ερμηνεία συμπεριφορών

Ø  Mugny & Carugati- κοινωνικές αναπαραστάσεις της ανάπτυξης της νοημοσύνης

 

Εναλλακτικά, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και τα παρακάτω στην απάντηση:

Επίπεδα ανάλυσης στη μελέτη της κοινωνικής επιρροής

Η κοινωνική επιρροή αφορά αλλαγές σε ατομικό επίπεδο (ενδοατομικό επίπεδο ανάλυσης), παράγοντες που τις προκάλεσαν (διατομικό και διομαδικό επίπεδο ανάλυσης) και ερμηνεία αυτών (ιδεολογικό επίπεδο ανάλυσης)

Ø  Sherif- κανονικοποίηση (αυτοκινητικό φαινόμενο)

Ø  Ενδοατομικό επίπεδο: γνωστικές διεργασίες

Ø  Διατομικό επίπεδο: ιεραρχική διαφοροποίηση

Ø  Διομαδικό επίπεδο: βαθύτερες διαφοροποιήσεις κοινωνικής υφής (π.χ. πείραμα Sampson- θέσεις μοναχών στην εκκλησιαστική ιεραρχία)

3 συνθήκες:

·         δύο δόκιμοι που έφτασαν πριν λίγες μέρες

·         δύο δόκιμοι που είχαν ένα χρόνο εκεί (σύναψη διατομικών σχέσεων)- ο ένας από τους δύο αποτελούσε αντικείμενο εκτίμησης (διατομική διαφοροποίηση)

·         τα δύο υποκείμενα ήταν ένας δόκιμος και ένας μοναχός (ιεραρχική διαφοροποίηση)

Αποτέλεσμα:

διατομική διαφοροποίηση --> μεγαλύτερη σύγκλιση απόψεων

ιεραρχική διαφοροποίηση --> μεγαλύτερη πόλωση

Ø  Ιδεολογικό επίπεδο:  σύνδεση ιδεολογίας με διατομικές σχέσεις (π.χ. πείραμα Lemaine et al.- ιδεολογική ομοιογένεια- ανομοιογένεια)

·         1η ανεξάρτητη μεταβλητή: ιδεολογικές προτιμήσεις (ομοιογενείς- ανομοιογενείς)

·         2η ανεξάρτητη μεταβλητή: παρεμφερείς, μακρινές ή πολύ μακρινές απαντήσεις του πειραματικού συνεργού

Ιδεολογική ομοιογένεια- μακρινές απαντήσεις => ανάγκη για προστασία της ταυτότητας

 

Άλλα παραδείγματα ερευνών:

Ενδοατομικό: πειράματα Festinger (θεωρία γνωστικής ασυμφωνίας), πειράματα Brehm (θεωρία ψυχολογικής αναδραστικότητας), πείραμα Asch (λειτουργικό μοντέλο)

Διατομικό: έρευνες από θεωρίες απόδοσης, πείραμα Asch (λειτουργικό μοντέλο)

Διομαδικό: πείραμα θερινών κατασκηνώσεων του Sherif (θεωρία ρεαλιστικής σύγκρουσης), πειράματα με βάση θεωρία σχετικής αποστέρησης, πειράματα με βάση θεωρία κοινωνικής ταυτότητας (πείραμα ελάχιστων ομάδων, πείραμα Ανατολικογερμανοί- Δυτικογερμανοί), έρευνες με βάση θεωρίες απόδοσης

Ιδεολογικό: πείραμα Milgram- υποταγή στην αυθεντία- η επιστήμη ξέρει, πείραμα Lerner, το αθώο θύμα- δίκαιος κόσμος- ο καθένας παίρνει αυτό που του αξίζει.

 

 

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

Περιγράψτε πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα στα συσχετιστικά σχέδια έρευνας.

 

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:

Από το βιβλίο: Μεθοδολογία έρευνας και Στατιστική, σελ. 189

Πλεονεκτήματα:

·         Ανίχνευση σχέσεων (κατεύθυνση και ισχύ)

·         Προβλέψεις (υψηλή συσχέτιση επιτρέπει προβλέψεις)

·         Αξιολόγηση της ανεξαρτησίας εννοιών (σε τι βαθμό οι έννοιες είναι διακριτές ή ταυτίζονται)

Μειονεκτήματα:

·         Συσχέτιση και αιτία (συσχέτιση δε σημαίνει αιτία)

·         Εξαγωγή συμπερασμάτων (παραμονή στα όρια των δεδομένων που συλλέχθηκαν)

 

 

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

Στο 1^ο μάθημα πάνω από 150 άτομα.

Στο 2^ο μάθημα μπήκαν 142 άτομα.

Στο 3^ο μάθημα μπήκαν 121 άτομα.

Θέματα για ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ 2025

 

 

ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

1. Να περιγράψετε την αποσυνδεδεμένη- αποστασιοποιημένη θεωρία προσωπικότητας της Horney και το αντίστοιχο στυλ ζωής της θεωρίας του Adler.

2. Να περιγράψετε ορισμό, θεωρητικό πλαίσιο και παραδείγματα των παρακάτω εννοιών: εποικοδομητικός εναλλακτισμός, μετα-ανάγκες, λειτουργική αυτονομία κινήτρων, προληπτική- δεισιδαίμων συμπεριφορά.

 

 

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Να αναφέρετε τα τέσσερα επίπεδα ανάλυσης κα να πείτε τουλάχιστον ένα παράδειγμα στο καθένα και γιατί είναι χρήσιμη η διάκριση επιπέδων.

 

 

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

Περιγράψτε πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα για τα συσχετιστικά σχέδια έρευνας.

 

ΝΕΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ: ΠΑΝΤΕΙΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑ

 

 

 

Νέα τμήματα για κατατακτήριες εξετάσεις:

Στο Τμήμα Ψυχολογίας ΕΚΠΑ

 

Στο Τμήμα Ψυχολογίας ΠΑΝΤΕΙΟΥ

 

 

 

Νέα τμήματα για καθοδήγηση για τις κατατακτήριες εξετάσεις:

 

Στο Τμήμα Ψυχολογίας Ιωαννίνων

 

Στο Τμήμα Ψυχολογίας Φλώρινας

 

 

 

Σε συνεργασία με το Πανεπιστημιακό φροντιστήριο ΠΡΟΣΒΑΣΗ 

Προκήρυξη για Κατατακτήριες Εξετάσεις Ψυχολογίας Ιωαννίνων

 https://psychology.uoi.gr/prokiryxi-kai-yli-katataktirion-exetaseon-2025-2026/

 

▪ Εισαγωγή στην Κλινική Ψυχολογία
▪ Αναπτυξιακή Ψυχολογία
▪ Μεθοδολογία Έρευνας στην Ψυχολογία

 

 I. Εισαγωγή στην Κλινική Ψυχολογία
Θεματικές ενότητες
1. Ορισμός αντικειμένου και ιστορική εξέλιξη της Κλινικής Ψυχολογίας.
2. Θεωρητικά μοντέλα για την κατανόηση της ανάπτυξης και της συντήρησης της ψυχοπαθολογίας και των ψυχικών διαταραχών.
3. Ψυχολογικές θεωρίες προσωπικότητας: Ψυχαναλυτική προσέγγιση,
Νεοψυχαναλυτική προσέγγιση, Συμπεριφοριστική προσέγγιση, Γνωσιακή προσέγγιση, Βιολογικές προσεγγίσεις, Ανθρωπιστική προσέγγιση, Προσέγγιση Κοινωνικής Μάθησης.
4. Κλινική Αξιολόγηση και κλινική συνέντευξη.
5. Αξιολόγηση των νοητικών ικανοτήτων, της προσωπικότητας και της συμπεριφοράς στην Κλινική Ψυχολογία.
6. Ψυχοπαθολογία.
7. Σύγχρονα ταξινομικά συστήματα ψυχικών διαταραχών.
8. Μέθοδοι Ψυχολογικής Παρέμβασης στην Κλινική Ψυχολογία.
9. Βασικές αρχές μεθοδολογίας και έρευνας στην Κλινική Ψυχολογία.
10. Διαπολιτισμικά ζητήματα και διαφορετικότητα στην Κλινική Ψυχολογία.
11. Επαγγελματικά και δεοντολογικά ζητήματα στην Κλινική Ψυχολογία.

Ενδεικτική βιβλιογραφία
• Abramowitz, J.S., Prinstein, M. J., & Trull, T.J. (2025). Κλινική Ψυχολογία: Μια επιστημονική, πολυπολιτισμική και δια βίου προοπτική. Gutenberg
• Pomerantz, A. (2022). Κλινική Ψυχολογία: Επιστήμη και Πρακτική, Θέματα Διαφορετικότητας. Τζιόλας.

• Bennett, P. (2010). Κλινική ψυχολογία και ψυχοπαθολογία. Εκδόσεις Πεδίο.
• Σταλίκας, Α. (2011). Μέθοδοι έρευνας στην κλινική ψυχολογία. Εκδόσεις Τόπος.
• Schultz, D.P. & Schultz, S.E. (2021). Ψυχολογικές Θεωρίες Προσωπικότητας. Εκδόσεις Πεδίο.
• Μέλλον, Ρ. (2010). Κλινική Ψυχομετρία. Εκδόσεις Πεδίο.
• ΑΡΑ (2013). Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών 5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, DSM-5). Εκδόσεις Λίτσας.

II. Αναπτυξιακή Ψυχολογία
Θεματικές ενότητες
1. Βασικές έννοιες και ζητήματα στη αναπτυξιακή μελέτη. Προσεγγίσεις της δια βίου ανάπτυξης. Μεθοδολογικές προσεγγίσεις και δεοντολογικά ζητήματα στην αναπτυξιακή έρευνα.
2. Βιολογικές (κληρονομικότητα, επιγενετική, νευρολογική ανάπτυξη) και πολιτισμικές (εμπειρία, μάθηση, κοινωνικές σχέσεις και πολιτισμικό πλαίσιο) προσεγγίσεις της ανάπτυξης.
3. Θεωρίες της ανθρώπινης ανάπτυξης: Ψυχοδυναμικές προσεγγίσεις (S. Freud, E. Erikson) Συμπεριφορισμός (J. Watson, B. F. Skinner), Κονστρουκτιβιστική προσέγγιση (J. Piaget), θεωρία Επεξεργασίας Πληροφοριών, Κοινωνικοπολιτισμική προσέγγιση (L.S. Vygotsky, B. Rogoff), θεωρία Οικολογικών Συστημάτων (U. Bronfenbrenner), προσεγγίσεις της ηθικής ανάπτυξης (L. Kohlberg, C. Gilligan).
4. Προγενετική ανάπτυξη και γέννηση.
5. Βρεφική: σωματική, κινητική, γνωστική, συναισθηματική και γλωσσική ανάπτυξη, ανάπτυξη της επικοινωνίας, της διυποκειμενικότητας και του χιούμορ.
6. Νηπιακή και παιδική ηλικία: σωματική, κινητική, γνωστική, γλωσσική ανάπτυξη, συναισθηματική ρύθμιση, οικογενειακές σχέσεις και σχέσεις μεταξύ συνομηλίκων, ανάπτυξη παιχνιδιού και φαντασίας, θεωρία ανάπτυξης της νου, ηθικός συλλογισμός, ανάπτυξη του εαυτού και της έμφυλης ταυτότητας, προσχολική και σχολική εκπαίδευση, σχολικός εκφοβισμός.

Ενδεικτική βιβλιογραφία
• Berg, L.E. (2019). Αναπτυξιακή ψυχολογία: Η προσέγγιση της δια βίου ανάπτυξης. Αθήνα: Κριτική.
• Coleman, C.J. (2013). Ψυχολογία της εφηβικής ηλικίας. Αθήνα: Gutenberg.
• Dunn, W.L. & Craig, G.J. (2021). Κατανοώντας την ανάπτυξη του ανθρώπου. Αθήνα: Παπαζήσης.
• Feldman, R.S. (2019). Αναπτυξιακή ψυχολογία. Αθήνα: Gutenberg.
• Lightfoot, C., Cole, M. & Cole, S.R. (2014). Η ανάπτυξη των παιδιών. Αθήνα: Τυπωθήτω – Γιώργος Δαρδανός.
• Reddy, V. (2019). Πώς τα βρέφη γνωρίζουν τον νου. Αθήνα: Παπαζήσης.
• Salkind, N.J. (2013). Εισαγωγή στις θεωρίες της ανθρώπινης ανάπτυξης. Αθήνα: Πατάκης.
• Slater, A. & Bremner, J.G. (2019). Εισαγωγή στην Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Αθήνα: Εκδ. Τζιόλα.
• Smith, K.S., Cowie, H., & Blades, M. (2018). Κατανοώντας την ανάπτυξη των παιδιών. Αθήνα: Εκδ. Τζιόλα.

 

III. Μεθοδολογία Έρευνας
Θεματικές ενότητες
1. Σχέδια και χαρακτηριστικά έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες.
2. Ποσοτικές vs ποιοτικές προσεγγίσεις έρευνας.
3. Ανάπτυξη ερευνητικής υπόθεσης.
4. Ζητήματα δεοντολογίας στην έρευνα.
5. Τρόποι επιλογής του δείγματος.
6. Κλίμακες μέτρησης.
7. Εγκυρότητα και αξιοπιστία.
8. Παρατήρηση.
9. Συνέντευξη.
10. Ερωτηματολόγια.
11. Πείραμα: Είδη πειραματικών σχεδίων, είδη μεταβλητών, πειραματικός σχεδιασμός και διεξαγωγή πειραμάτων.
12. Προσεγγίσεις ανάλυσης και διαχείρισης ερευνητικών δεδομένων.
13. Περιγραφική Στατιστική.
 

Ενδεικτική βιβλιογραφία
• Shaughnessy, J., Zechmeister, & E., Zechmeister, J. (2018). (Επιμ. E. Ζιώρη). Ερευνητικές Μέθοδοι στην Ψυχολογία. Αθήνα: Gutenberg.
• Bryman, A. (2017). (Επιμ. Α. Αϊδίνης). Μέθοδοι Κοινωνικής Έρευνας. Αθήνα: Gutenberg.
• Ρούσσος, Π., & Τσαούσης, Ι. (2011). Στατιστική στις Επιστήμες της Συμπεριφοράς με τη Χρήση SPSS. Αθήνα: Τόπος.
• Κατσής, Α., Σιδερίδης, Γ., και Εμβαλωτής, Α. (2011). Στατιστικές μέθοδοι στις Κοινωνικές Επιστήμες. Αθήνα: Τόπος.
• Sarris, V. & Reiss, S. (2009). (Επιμ. Ν. Παπαδόπουλος). Μεθοδολογία Έρευνας και Πειραματική Ψυχολογία. Αθήνα: Σύγχρονη Εκδοτική.
• Christensen, L.B. (2007). (Επιμ. Μπ. Ντάβου). Η Πειραματική Μέθοδος στην Επιστημονική Έρευνα, Αθήνα: Παπαζήσης. 

• Σίμος, Π., και Κομίλη, Α. (2003). Μέθοδοι Έρευνας στην Ψυχολογία και τη Γνωστική Νευροεπιστήμη. Αθήνα: Παπαζήσης.